Sunday, November 1, 2026

TET 2 NEP 2020 (રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ 2020) – Notes, મહત્વના મુદ્દા અને 50 MCQ TEST

TET 2 NEP 2020 (રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ 2020)

NEP 2020 (રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ 2020): TET માટે સરળ ભાષામાં વાંચન સામગ્રી (Notes). વાંચીને પછી Quiz આપો. વાંચવા માટે નીચે Read More પર ક્લિક કરો.

🧭

NEP 2020 – રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ

5+3+3+4 માળખું, પાયાનું શિક્ષણ, ભાષા નીતિ, મૂલ્યાંકન, શિક્ષકો, સમાવેશન અને ઉચ્ચ શિક્ષણ – TET માટે મુદ્દાસર

📖 લગભગ 15 મિનિટ📚 12 વિભાગ🎓 TET 2 / પરીક્ષાલક્ષી
કેવી રીતે વાંચશો? NEP માં વર્ષ, ઉંમર, ટકા અને સંસ્થાનાં નામ વારંવાર પુછાય છે (29 જુલાઈ 2020, 5+3+3+4, 6% GDP, 50% GER, 2030/2035). ટેબલ અને 🧠 ટ્રીક ખાસ યાદ રાખજો. યોજનાઓની વિગતો સમય સાથે બદલાય છે – તાજી માહિતી માટે સત્તાવાર સ્રોત જુઓ.
1📌 NEP 2020 એક નજરે▶
મુદ્દો માહિતી
મંજૂરી 29 જુલાઈ 2020 – કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળ
કોની જગ્યાએ NPE 1986 (1992 માં સુધારેલ) ની જગ્યાએ
ત્રીજી શિક્ષણ નીતિ 1968 (કોઠારી પંચ) → 1986 → 2020
સમિતિના અધ્યક્ષ ડૉ. કે. કસ્તુરીરંગન (ISRO ના પૂર્વ અધ્યક્ષ)
ડ્રાફ્ટ 31 મે 2019 – કસ્તુરીરંગન સમિતિ
મંત્રાલયનું નવું નામ MHRD → શિક્ષણ મંત્રાલય (Ministry of Education)
શિક્ષણ પાછળ ખર્ચ GDP ના 6% સુધી
શાળાનું લક્ષ્ય 2030 સુધી પૂર્વ-શાળાથી ધોરણ 12 સુધી 100% GER
ઉચ્ચ શિક્ષણનું લક્ષ્ય 2035 સુધી 50% GER
🧠 યાદ રાખવાની ટ્રીક
2020 ← 1986 ← 1968; કસ્તુરીરંગન = ISRO; 6% GDP, 50% GER (2035), 100% GER (2030).
🃏 જાતે ચકાસો – કાર્ડ પર ટેપ કરો
❓ NEP 2020 કયા વર્ષે મંજૂર?
✅ 29 જુલાઈ 2020
❓ સમિતિના અધ્યક્ષ?
✅ ડૉ. કે. કસ્તુરીરંગન
❓ શિક્ષણ પર GDP નો કેટલો હિસ્સો?
✅ 6%
❓ ઉચ્ચ શિક્ષણ GER લક્ષ્ય?
✅ 50% (2035)
2🧱 નવું માળખું: 5+3+3+4▶
તબક્કો ઉંમર ધોરણ વર્ષ
પાયાનો (Foundational) 3–8 વર્ષ 3 વર્ષ પૂર્વ-પ્રાથમિક/આંગણવાડી + ધોરણ 1–2 5
પ્રારંભિક (Preparatory) 8–11 વર્ષ ધોરણ 3–5 3
માધ્યમિક (Middle) 11–14 વર્ષ ધોરણ 6–8 3
ઉચ્ચતર (Secondary) 14–18 વર્ષ ધોરણ 9–12 4
  • જૂનું માળખું 10+2 હતું; નવું 5+3+3+4.
  • હવે 3 વર્ષની ઉંમર થી શાળા-શિક્ષણમાં સમાવેશ (ECCE).
  • ધોરણ 9–12 માં વિષયોની પસંદગીમાં લવચીકતા; કલા-વિજ્ઞાન વચ્ચે કડક વિભાજન નહીં.
⚠️ ગૂંચવાશો નહીં
પાયાના તબક્કામાં 3 વર્ષ પૂર્વ-શાળા + 2 વર્ષ (ધોરણ 1–2); ધોરણ 3 થી 5 ‘પ્રારંભિક’ છે – ગૂંચવાશો નહીં.
🧠 યાદ રાખવાની ટ્રીક
5 – 3 – 3 – 4 = 3-8, 8-11, 11-14, 14-18 ઉંમર.
🃏 જાતે ચકાસો – કાર્ડ પર ટેપ કરો
❓ પાયાના તબક્કાની ઉંમર?
✅ 3–8 વર્ષ
❓ ધોરણ 6–8 કયો તબક્કો?
✅ માધ્યમિક (Middle)
❓ ઉચ્ચતર તબક્કો કયા ધોરણ?
✅ 9–12
❓ જૂનું માળખું?
✅ 10+2
3🧸 પાયાનું શિક્ષણ: ECCE અને FLN▶
  • ECCE = Early Childhood Care and Education (3–6 વર્ષ) – રમત આધારિત, પ્રવૃત્તિ આધારિત શિક્ષણ.
  • આંગણવાડી અને પૂર્વ-પ્રાથમિક ને પ્રાથમિક શાળા સાથે જોડવી.
  • NIPUN ભારત (5 જુલાઈ 2021) – દરેક બાળક ધોરણ 3 સુધીમાં પાયાની સાક્ષરતા અને ગણતરી (FLN) મેળવે; લક્ષ્ય વર્ષ 2026-27.
  • વિદ્યા પ્રવેશ – ધોરણ 1 માટે 3 મહિનાનું રમત આધારિત શાળા-તૈયારી મોડ્યૂલ.
  • જાદુઈ પિટારા – પાયાના તબક્કા માટે રમકડાં અને રમત આધારિત શિક્ષણ-સામગ્રી.
  • NCF-FS 2022 – પાયાના તબક્કા માટેનું રાષ્ટ્રીય અભ્યાસક્રમ માળખું.
  • નાસ્તો/ભોજન: મધ્યાહ્ન ભોજન સાથે પૌષ્ટિક નાસ્તો આપવાનું સૂચન.
⭐ ખાસ યાદ રાખો
FLN = Foundational Literacy and Numeracy; NIPUN = National Initiative for Proficiency in Reading with Understanding and Numeracy.
🧠 યાદ રાખવાની ટ્રીક
NIPUN = FLN, ધોરણ 3, 2026-27.
🃏 જાતે ચકાસો – કાર્ડ પર ટેપ કરો
❓ NIPUN ભારત ક્યારે શરૂ થયું?
✅ 5 જુલાઈ 2021
❓ FLN કયા ધોરણ સુધીમાં?
✅ ધોરણ 3
❓ વિદ્યા પ્રવેશ કેટલા મહિનાનું?
✅ 3 મહિના
❓ ECCE ની ઉંમર?
✅ 3–6 વર્ષ
4🗣️ ભાષા નીતિ▶
મુદ્દો જોગવાઈ
શિક્ષણનું માધ્યમ ઓછામાં ઓછા ધોરણ 5 સુધી, શક્ય હોય તો ધોરણ 8 અને તેથી આગળ માતૃભાષા/ઘરની ભાષા/સ્થાનિક ભાષા
ત્રિભાષા સૂત્ર ચાલુ, પણ લવચીક; કોઈ ભાષા ‘થોપવામાં’ નહીં આવે; ત્રણમાંથી બે ભારતીય ભાષાઓ
સંસ્કૃત મુખ્ય પ્રવાહમાં વિકલ્પ તરીકે (ત્રિભાષા સૂત્રમાં પણ)
શાસ્ત્રીય અને વિદેશી ભાષાઓ શાસ્ત્રીય ભાષાઓનો વિકલ્પ; ઉચ્ચતર સ્તરે વિદેશી ભાષાઓ
ભારતીય સાંકેતિક ભાષા (ISL) દેશભરમાં માનકીકરણ; શ્રવણ-વિકલાંગો માટે પાઠ્યપુસ્તકો
અનુવાદ ભારતીય અનુવાદ અને અર્થઘટન સંસ્થા (IITI) સ્થાપવાનું સૂચન
  • દ્વિભાષી શિક્ષણ અને દ્વિભાષી પાઠ્યપુસ્તકોને પ્રોત્સાહન.
  • માતૃભાષામાં શીખવાથી સમજ અને શીખવાનું પરિણામ વધુ સારું.
🧠 યાદ રાખવાની ટ્રીક
5 / 8: માતૃભાષા ઓછામાં ઓછી ધોરણ 5 સુધી, શક્ય હોય તો 8 સુધી.
🃏 જાતે ચકાસો – કાર્ડ પર ટેપ કરો
❓ માતૃભાષા ઓછામાં ઓછી ક્યાં સુધી?
✅ ધોરણ 5
❓ શક્ય હોય તો?
✅ ધોરણ 8 અને આગળ
❓ ત્રિભાષા સૂત્રમાં ભારતીય ભાષા?
✅ ત્રણમાંથી બે
❓ ISL નું પૂરું નામ?
✅ Indian Sign Language
5📚 અભ્યાસક્રમ અને શિક્ષણ પદ્ધતિ▶
  • અભ્યાસક્રમનો બોજ ઘટાડી મૂળભૂત બાબતો પર ભાર; રટણને બદલે સમજ.
  • અનુભવ આધારિત અને પ્રવૃત્તિ આધારિત શિક્ષણ; ચર્ચા, પ્રશ્નો અને વિશ્લેષણ પર ભાર.
  • કલા અને રમત-ગમતને અભ્યાસક્રમનો અભિન્ન ભાગ – ‘અભ્યાસેતર’ જેવો કડક ભેદ નહીં.
  • વ્યાવસાયિક શિક્ષણ ધોરણ 6 થી શરૂ, ઇન્ટર્નશિપ સાથે.
  • બેગલેસ દિવસો – ધોરણ 6–8 માં 10 દિવસ સ્થાનિક કારીગરો સાથે શીખવાની તક.
  • કોડિંગ અને ગણનાત્મક વિચારસરણી ધોરણ 6 થી.
  • NCF-SE 2023 – શાળા શિક્ષણ માટેનું નવું રાષ્ટ્રીય અભ્યાસક્રમ માળખું.
  • સર્વાંગી વિકાસ: જ્ઞાન, કૌશલ્ય, મૂલ્યો અને સામાજિક-ભાવનાત્મક ક્ષમતાઓ.
⭐ ખાસ યાદ રાખો
NEP 2020 માં ‘કોઈ કડક વિભાજન નહીં’: કલા-વિજ્ઞાન, અભ્યાસ-અભ્યાસેતર, વ્યાવસાયિક-શૈક્ષણિક વચ્ચે.
🃏 જાતે ચકાસો – કાર્ડ પર ટેપ કરો
❓ વ્યાવસાયિક શિક્ષણ કયા ધોરણથી?
✅ ધોરણ 6
❓ બેગલેસ દિવસો કેટલા?
✅ 10 દિવસ
❓ કોડિંગ કયા ધોરણથી?
✅ ધોરણ 6
❓ NCF-SE ક્યારે?
✅ 2023
6📝 મૂલ્યાંકન અને પરીક્ષા▶
બાબત જોગવાઈ
પ્રગતિ પત્રક સર્વાંગી પ્રગતિ કાર્ડ (HPC) – 360° : સ્વ, સાથીદાર અને શિક્ષક મૂલ્યાંકન
મૂલ્યાંકન પ્રકાર રટણને બદલે ક્ષમતા આધારિત અને રચનાત્મક મૂલ્યાંકન
બોર્ડ પરીક્ષા (10/12) ચાલુ, પણ ઓછી તણાવભરી અને મુખ્ય ક્ષમતાઓ ચકાસતી; વર્ષમાં બે વાર તક
ધોરણ 3, 5 અને 8 શાળા-સ્તરની પરીક્ષા (રાજ્ય/સત્તાવાર)
PARAKH રાષ્ટ્રીય મૂલ્યાંકન કેન્દ્ર (NCERT હેઠળ, 2023)
NTA પ્રવેશ માટે સામાન્ય યોગ્યતા કસોટી (CUET)
  • PARAKH = Performance Assessment, Review and Analysis of Knowledge for Holistic Development.
🧠 યાદ રાખવાની ટ્રીક
HPC = 360°; PARAKH = મૂલ્યાંકન કેન્દ્ર; 3-5-8 પરીક્ષા; બોર્ડ = વર્ષમાં 2 વાર.
🃏 જાતે ચકાસો – કાર્ડ પર ટેપ કરો
❓ HPC નું પૂરું નામ?
✅ Holistic Progress Card
❓ PARAKH કોની હેઠળ?
✅ NCERT
❓ કયા ધોરણોમાં શાળા-પરીક્ષા?
✅ 3, 5 અને 8
❓ બોર્ડ પરીક્ષા વર્ષમાં કેટલી વાર?
✅ બે વાર (તક)
7👩‍🏫 શિક્ષકો અને શિક્ષક શિક્ષણ▶
બાબત જોગવાઈ
ન્યૂનતમ ડિગ્રી ચાર વર્ષનો સંકલિત B.Ed – 2030 સુધીમાં (ITEP)
NCFTE શિક્ષક શિક્ષણ માટે રાષ્ટ્રીય અભ્યાસક્રમ માળખું (NCTE તૈયાર કરે)
NPST રાષ્ટ્રીય વ્યાવસાયિક માપદંડ – શિક્ષકો માટે (NCTE, 2022 સુધી)
CPD દર વર્ષે 50 કલાક સતત વ્યાવસાયિક વિકાસ
TET મજબૂત બનાવવી; માધ્યમિક (ઉચ્ચતર) સ્તર સુધી વિસ્તારવી
ભરતી મેરિટ આધારિત; શિક્ષકોને બિન-શૈક્ષણિક કામ થી મુક્ત રાખવા
સ્થાનિક નિમણૂક શક્ય હોય ત્યાં સ્થાનિક ભાષા જાણતા શિક્ષકો
  • NIOS/ODL દ્વારા પણ શિક્ષક તાલીમના વિકલ્પ.
  • શિક્ષક શિક્ષણ સંસ્થાઓને બહુ-શાખાકીય યુનિવર્સિટીઓમાં ભેળવવી.
🧠 યાદ રાખવાની ટ્રીક
4 વર્ષ B.Ed (2030) – NPST – 50 કલાક CPD – TET.
🃏 જાતે ચકાસો – કાર્ડ પર ટેપ કરો
❓ ન્યૂનતમ ડિગ્રી?
✅ 4 વર્ષનો સંકલિત B.Ed
❓ કયા વર્ષ સુધી?
✅ 2030
❓ CPD કલાકો?
✅ 50 કલાક/વર્ષ
❓ NPST ની ભૂમિકા?
✅ શિક્ષકો માટે રાષ્ટ્રીય વ્યાવસાયિક માપદંડ
8🤝 સમાન અને સમાવેશી શિક્ષણ▶
જોગવાઈ શું છે?
SEDG સામાજિક-આર્થિક રીતે વંચિત જૂથો – ખાસ ધ્યાન
જેન્ડર ઇન્ક્લુઝન ફંડ કન્યાઓ અને ટ્રાન્સજેન્ડર બાળકોને સમાન શિક્ષણ માટે
વિશેષ શિક્ષણ ક્ષેત્રો (SEZ) વંચિત વિસ્તારોમાં ખાસ ધ્યાન
દિવ્યાંગ બાળકો (CWSN) સામાન્ય શાળામાં સમાવેશ; સહાયક સાધનો અને તાલીમ પામેલા શિક્ષકો
પ્રતિભાશાળી બાળકો ખાસ કાર્યક્રમ અને પ્રોત્સાહન
ઘરેથી શીખવું વિદ્યા‑પ્રવેશ અને ODL વિકલ્પો
⭐ ખાસ યાદ રાખો
NEP નો સૂર: કોઈ પણ બાળક પાછળ ન રહે – ગળતર ઘટાડવું અને 100% GER.
🃏 જાતે ચકાસો – કાર્ડ પર ટેપ કરો
❓ SEDG નું પૂરું નામ?
✅ Socio-Economically Disadvantaged Groups
❓ ફંડનું નામ?
✅ જેન્ડર ઇન્ક્લુઝન ફંડ
❓ વિશેષ શિક્ષણ ક્ષેત્ર?
✅ SEZ
9🏫 શાળા શાસન અને નિયમન▶
  • શાળા સંકુલ (School Complex) – એક માધ્યમિક શાળા + આસપાસની શાળાઓ/આંગણવાડીનું જૂથ; સંસાધનોની વહેંચણી.
  • SSSA – રાજ્ય શાળા ધોરણ સત્તામંડળ (સ્વતંત્ર નિયમન).
  • SQAAF – રાજ્ય શાળા ગુણવત્તા મૂલ્યાંકન અને પ્રમાણપત્ર માળખું (SCERT તૈયાર કરે).
  • સ્વ-મૂલ્યાંકન/જાહેર જાહેરાત દ્વારા પારદર્શિતા; નિયમન ‘હલકું પણ કડક’ (light but tight).
  • PM SHRI શાળાઓ – 2022 માં જાહેર; લગભગ 14,500 શાળાઓ NEP નો નમૂનો.
🧠 યાદ રાખવાની ટ્રીક
SSSA = નિયમન, SQAAF = ગુણવત્તા, School Complex = જૂથ.
🃏 જાતે ચકાસો – કાર્ડ પર ટેપ કરો
❓ SSSA નું પૂરું નામ?
✅ State School Standards Authority
❓ SQAAF કોણ બનાવે?
✅ SCERT
❓ PM SHRI શાળાઓ કેટલી?
✅ લગભગ 14,500
❓ નિયમનની શૈલી?
✅ Light but Tight
10🎓 ઉચ્ચ શિક્ષણ▶
બાબત જોગવાઈ
એકલ નિયમનકાર HECI – ઉચ્ચ શિક્ષણ આયોગ (UGC, AICTE વગેરેની જગ્યાએ) – ચાર ભાગ: NHERC (નિયમન), GEC (માપદંડ), HEGC (ભંડોળ), NAC (પ્રમાણન)
સ્નાતક 4 વર્ષનો UG – બહુવિધ પ્રવેશ-નિકાસ (1 વર્ષે પ્રમાણપત્ર, 2 વર્ષે ડિપ્લોમા, 3 વર્ષે ડિગ્રી, 4 વર્ષે સંશોધન સાથે ડિગ્રી)
ABC Academic Bank of Credit – ક્રેડિટનો સંગ્રહ અને ટ્રાન્સફર
M.Phil બંધ કરવામાં આવશે
NRF રાષ્ટ્રીય સંશોધન ફાઉન્ડેશન – સંશોધનને પ્રોત્સાહન
બહુ-શાખાકીય સંસ્થાઓ 2040 સુધીમાં તમામ ઉચ્ચ શિક્ષણ સંસ્થાઓ બહુ-શાખાકીય
GER લક્ષ્ય 2035 સુધીમાં 50% (લગભગ 26% થી)
🧠 યાદ રાખવાની ટ્રીક
HECI = એક નિયમનકાર (NHERC-GEC-HEGC-NAC); 4-વર્ષ UG; ABC; M.Phil બંધ; 50% GER.
🃏 જાતે ચકાસો – કાર્ડ પર ટેપ કરો
❓ એક નિયમનકાર?
✅ HECI
❓ સ્નાતક કેટલા વર્ષનું?
✅ 4 વર્ષ (લવચીક)
❓ ABC નું કામ?
✅ ક્રેડિટનો સંગ્રહ-ટ્રાન્સફર
❓ બંધ થનાર ડિગ્રી?
✅ M.Phil
11💻 ટેકનોલોજી, પુખ્ત શિક્ષણ અને અન્ય▶
  • NETF – રાષ્ટ્રીય શૈક્ષણિક ટેકનોલોજી મંચ: ટેકનોલોજી ઉપયોગ માટે વિચારોની આપ-લે.
  • DIKSHA, SWAYAM, PM eVidya – ડિજિટલ શિક્ષણ પ્લૅટફૉર્મ.
  • પુખ્ત શિક્ષણ: 100% યુવા અને પુખ્ત સાક્ષરતાનું લક્ષ્ય.
  • ભારતીય જ્ઞાન પરંપરા: ભારતીય કળા, સંસ્કૃતિ અને જ્ઞાન-વિજ્ઞાનનો અભ્યાસક્રમમાં સમાવેશ.
  • નાણાં: કેન્દ્ર અને રાજ્ય સાથે મળી શિક્ષણ પાછળ GDP ના 6%.
🃏 જાતે ચકાસો – કાર્ડ પર ટેપ કરો
❓ NETF નું પૂરું નામ?
✅ National Educational Technology Forum
❓ ડિજિટલ પ્લૅટફૉર્મ?
✅ DIKSHA, SWAYAM, PM eVidya
❓ પુખ્ત સાક્ષરતા લક્ષ્ય?
✅ 100%
12⏳ સમિતિઓ, માળખાં અને સમયરેખા▶
વર્ષ ઘટના
1968 પ્રથમ શિક્ષણ નીતિ (કોઠારી પંચ ની ભલામણ)
1986 / 1992 NPE 1986; 1992 માં સુધારો (POA)
2016 TSR સુબ્રમણ્યન સમિતિ
2019 (31 મે) કસ્તુરીરંગન સમિતિનો ડ્રાફ્ટ
2020 (29 જુલાઈ) NEP 2020 કેબિનેટ મંજૂર
2021 NIPUN ભારત (5 જુલાઈ), વિદ્યા પ્રવેશ
2022 NCF-FS (પાયાનો તબક્કો), PM SHRI શાળાઓ
2023 NCF-SE (શાળા શિક્ષણ), PARAKH
  • ચાર NCF: NCF-FS, NCF-SE, NCF-TE, NCF-AE (પાયાનો તબક્કો, શાળા, શિક્ષક શિક્ષણ, પુખ્ત શિક્ષણ).
  • NCERT રાષ્ટ્રીય અભ્યાસક્રમ માળખું તૈયાર કરે; SCERT/GCERT રાજ્ય સ્તરે.
🧠 યાદ રાખવાની ટ્રીક
68 → 86 → 2020; 2021 = NIPUN; 2022 = PM SHRI; 2023 = NCF-SE.
🃏 જાતે ચકાસો – કાર્ડ પર ટેપ કરો
❓ NEP 2020 મંજૂરી?
✅ 29 જુલાઈ 2020
❓ કસ્તુરીરંગન ડ્રાફ્ટ?
✅ 31 મે 2019
❓ PM SHRI?
✅ 2022
❓ NCF-SE?
✅ 2023
🎉 અભિનંદન! તમે બધા વિભાગ વાંચી લીધા. હવે Quiz આપવા તૈયાર છો!

⚡ છેલ્લી ઘડીનું ઝડપી રિવિઝન

  • NEP 2020: 29 જુલાઈ 2020 મંજૂર; NPE 1986 ની જગ્યાએ; કસ્તુરીરંગન સમિતિ; MHRD → શિક્ષણ મંત્રાલય.
  • 5+3+3+4: 3–8 (પાયાનો), 8–11 (પ્રારંભિક), 11–14 (માધ્યમિક), 14–18 (ઉચ્ચતર).
  • લક્ષ્યો: 2030 → 100% GER (શાળા); 2035 → 50% GER (ઉચ્ચ); GDP ના 6%.
  • ભાષા: માતૃભાષા ધોરણ 5 (શક્ય હોય તો 8) સુધી; ત્રિભાષા સૂત્ર લવચીક, થોપણી નહીં.
  • FLN: NIPUN ભારત (2021), ધોરણ 3 સુધીમાં; વિદ્યા પ્રવેશ = 3 મહિના.
  • મૂલ્યાંકન: HPC 360°, PARAKH, ધોરણ 3-5-8, બોર્ડ વર્ષમાં બે વાર.
  • શિક્ષક: 4 વર્ષનો B.Ed (2030), NPST, 50 કલાક CPD, TET.
  • ઉચ્ચ શિક્ષણ: HECI, 4-વર્ષ UG, ABC, M.Phil બંધ, NRF; ટેકનોલોજી: NETF.

🎯 હવે તમારી તૈયારી ચકાસો!

આ વિષયની 50 પ્રશ્નોની MCQ Quiz આપો અને તમારો સ્કોર જુઓ.

સ્રોત અને નોંધ: આ સામગ્રી વિદ્યાર્થીઓની તૈયારી માટે સરળ ભાષામાં તૈયાર કરી છે. પરીક્ષા અંગેની સત્તાવાર માહિતી માટે સંબંધિત બોર્ડ/શિક્ષણ વિભાગની વેબસાઇટ અને પાઠ્યપુસ્તક જુઓ.

કોઈ ભૂલ જણાય તો અમને જણાવો.  |  Disclaimer

No comments:

Post a Comment